روايت اكثر وفات ايشان نيز در همين سال بود . « 1 » و در اين سال چهل روز در ممالك شام متعاقب زلزله واقع شد ، چنانچه بسيارى از عمارات عاليه خراب شد . * * * [ وفات على بن الحسين زين العابدين ( ع ) ] و از جمله وقايع اين سال وفات علىّ بن الحسين زين العابدين است . توّلد آن امام عالى مقام به روايت اصح و اكثر در شعبان سنهء سبع و ثلثين و قيل [ - گفته شده است ] سنهء سته و ثلثين بود . « 2 » نام مباركش على ، كنيتش ابو محمّد ابو الحسن ، ابو القاسم . « 3 » القاب آن جناب زين العابدين ، سيّد العابدين ، ذو الثفنات ، زكى ، امين و [ سجاد ] بود . و آن حضرت به روايت ادلّ كه مختار اكثر ارباب اخبار است در زمان شهادت امير المؤمنين على ، عليه السّلام ، دو ساله بود و در وقت وفات امام حسن ، عليه السّلام ، دوازده ساله بود ، و در واقعهء كربلا بيست و سه ساله ، و بعد از واقعهء كربلا بيست و چهار سال در حيات بود و در محرّم سنهء خمس و تسعين به بهشت برين خراميد « 4 » و در گورستان بقيع در جنب عمّ بزرگوار خويش ، امام حسن ، مدفون است . علماى امم و فضلاى بنى آدم متفق‌اند كه محاسن ذات و مكارم صفات و وفور دانش و پرهيزكارى و كثرت طاعت و عبادت امام زين العابدين از كافهء سادات عالم و منتسبان حضرت خاتم ، صلّى اللّه عليه و آله ، امتياز تمام داشت و همواره همّت عالى نهمت بر تشييد قواعد شرع شريف و تمهيد مبانى ملّت حنيف و اشاعهء جود و سخاوت و افاضهء لطف و مرحمت نسبت به كافهء خلايق مىگماشت . امارت فضل و سيادت و علامات علم و سعادت از ناصيهء همايونش ساطع و انوار سرورى و امامت و آثار دين‌پرورى و كرامت از جبين مبينش لامع . سنن سنيّهء مصطفويه از حركات و سكناتش ظاهر و سير مرضيهء مرتضويّه از افعال و اقوالش باهر . حسن اخلاق حسن از احسان فراوانش پيدا و لطف گفتار حسين از الطاف فصاحت نشانش هويدا ، اللّهمّ صلّ على محمّد و عترته أئمّة الهدى و به صحّت رسيده كه آن حضرت هر شب جهت فقرا و مستحقّين مدينه وجه معاش را مىبرده و درون خانهء ايشان مىانداخت ، چنانچه ايشان به

--> ( 1 ) . سعيد بن مسيّب و ابو بكر بن عبد الرحمن نيز در اين سال رحلت كردند . ( 2 ) . روايات مختلفى دربارهء روز تولّد امام سجّاد ( ع ) در دست است : روز پنج‌شنبه پنجم يا جمعه نهم يا يكشنبه هفتم شعبان ، يا پانزدهم جمادى الاولى و يا جمادى الثانى سال سى و هشت يا سى و هفت و يا سى و شش هجرى ؛ - سيد محسن امين ، زندگانى امام زين العابدين ، ص 12 . ( 3 ) . ابن سعد در طبقات از قول ابى جعفر كنيت آن حضرت را « ابا الحسين » آورده است . ( 4 ) . يعقوبى وفات آن حضرت را در سال نود و نه يا صد هجرى نوشته است ؛ - تاريخ يعقوبى ، ج 2 ، ص 303 . ولى بزرگان علماى شيعه همين سال نود و پنج هجرى را سال وفات وى نوشته‌اند ؛ - كلينى ، كافى ، كتاب الحجة ، ج 2 ، ص 368 ؛ ارشاد ، ص 237 ؛ أعلام الورى ، ص 359 .